کاهش فشار داخل چشم یکی از پایههای اصلی کنترل گلوکوم و هایپرتانسیون چشمی است. در بعضی بیماران، یک دارو بهتنهایی نمیتواند فشار چشم را تا محدوده موردنظر چشمپزشک کاهش دهد. در چنین شرایطی، ممکن است استفاده از دو ماده مؤثره با مکانیسمهای متفاوت در نظر گرفته شود.
درزیم-آی یک قطره ترکیبی است که دورزولامید و تیمولول را در یک فرآورده ارائه میکند. قرارگرفتن این دو ماده در یک بطری میتواند برنامه مصرف را سادهتر کند؛ اما انتخاب آن برای هر بیمار باید بر اساس فشار هدف، وضعیت عصب بینایی، بیماریهای همراه و پاسخ به درمان قبلی انجام شود.
درزیم-آی چیست؟
درزیم-آی، محصول شرکت داروسازی نوآوری زیستی گویا، (INOCLON)
یک قطره استریل چشمی حاوی دورزولامید ۲ درصد و تیمولول ۰٫۵ درصد است. این فرآورده برای کمک به کاهش فشار داخل چشم در گلوکوم با زاویه باز یا هایپرتانسیون چشمی تجویز میشود؛ بهویژه هنگامی که پاسخ به درمان تکدارویی کافی نباشد.
درزیم-آی یک داروی نسخهای است. شروع، جایگزینی، تغییر مقدار یا قطع آن باید فقط با نظر چشمپزشک انجام شود؛ زیرا فشار هدف و تحمل دارو در بیماران مختلف یکسان نیست.
دورزولامید چگونه فشار داخل چشم را کاهش میدهد؟
دورزولامید یک مهارکننده آنزیم کربنیکانیدراز است. مهار این آنزیم در جسم مژگانی، تشکیل بیکربنات و انتقال مایعات را کاهش میدهد و در نتیجه تولید مایع زلالیه کمتر میشود. کاهش تولید مایع زلالیه میتواند به پایینآمدن فشار داخل چشم کمک کند
تیمولول چگونه عمل میکند؟
تیمولول یک مسدودکننده غیرانتخابی گیرندههای بتاآدرنرژیک است. این ماده با کاهش تولید مایع زلالیه، فشار داخل چشم را پایین میآورد. اگرچه تیمولول بهصورت قطره چشمی مصرف میشود، بخشی از دارو ممکن است وارد گردش خون شود؛ بنابراین سابقه بیماریهای قلبی و تنفسی هنگام تجویز اهمیت دارد.
چرا دو ماده در یک قطره قرار گرفتهاند؟
دورزولامید و تیمولول هر دو تولید مایع زلالیه را کاهش میدهند، اما از دو هدف دارویی متفاوت استفاده میکنند:
• دورزولامید آنزیم کربنیکانهیدراز را مهار میکند.
• تیمولول گیرندههای بتاآدرنرژیک را مسدود میکند.
مطالعات بالینی روی ترکیب دورزولامید-تیمولول نشان دادهاند که این ترکیب میتواند فشار داخل چشم را بیشتر از هرکدام از اجزا بهتنهایی کاهش دهد و اثری نزدیک به مصرف جداگانه دو دارو داشته باشد. بااینحال، پاسخ هر بیمار متفاوت است و نتیجه درمان باید با اندازهگیری منظم فشار چشم و بررسی عصب بینایی پیگیری شود.
ترکیب ثابت دو ماده مؤثره در یک فرآورده میتواند تعداد دفعات یا مراحل استفاده از فرآوردههای جداگانه را کاهش دهد و برنامه درمانی را سادهتر کند. اما سادهترشدن برنامه درمانی بهتنهایی تضمینکننده مصرف منظم نیست. آموزش بیمار، تحمل دارو، هزینه، برنامه روزانه و پیگیری منظم همچنان در پایبندی به درمان نقش دارند.
درزیم-آی برای چه بیمارانی تجویز میشود؟
درزیم-آی ممکن است برای بیماران مبتلا به گلوکوم با زاویه باز یا هایپرتانسیون چشمی تجویز شود؛ بهخصوص زمانی که یک دارو بهتنهایی فشار داخل چشم را به محدوده هدف نرسانده باشد. پیش از تجویز، پزشک معمولاً موارد زیر را بررسی میکند:
• فشار داخل چشم و فشار هدف بیمار
• وضعیت عصب بینایی و میدان دید
• پاسخ به درمانهای قبلی
• سابقه بیماری قلبی یا تنفسی
• عملکرد کلیه و سایر بیماریهای همراه
• داروهای مصرفی برای قلب، فشار خون و دیابت
• سابقه حساسیت دارویی
روش صحیح مصرف درزیم-آی
مقدار مصرف درزیم-آی باید دقیقاً مطابق نسخه چشمپزشک باشد. در اطلاعات رسمی محصول، مقدار معمول یک قطره در چشم مبتلا، دو بار در روز ذکر شده است؛ اما بیمار نباید تعداد دفعات مصرف را شخصاً تغییر دهد.
1) دستها را با آب و صابون بشویید.
2) سر را کمی به عقب ببرید و پلک پایین را آرام بکشید.
3) یک قطره در فضای بین پلک پایین و چشم بچکانید.
4) نوک قطرهچکان را با چشم، پلک، مژه یا پوست تماس ندهید.
5) پس از چکاندن قطره، چشم را بهآرامی ببندید.
6) گوشه داخلی چشم، نزدیک بینی، را حدود دو دقیقه با فشار ملایم نگه دارید.
7) پس از استفاده، درپوش بطری را محکم ببندید.
بستن آرام پلکها یا فشار ملایم گوشه داخلی چشم میتواند ورود دارو به بینی و گردش خون را کاهش دهد و احتمال برخی عوارض سیستمیک را کمتر کند.
در صورت مصرف چند قطره چشمی چه باید کرد؟
اگر بیمار در کنار درزیم-آی از قطره دیگری استفاده میکند، قطرهها نباید بلافاصله پشت سر هم مصرف شوند. معمولاً فاصله حداقل پنج دقیقه میان فرآوردههای چشمی توصیه میشود؛ مگر اینکه پزشک یا بروشور محصول فاصله دیگری را تعیین کرده باشد. این فاصله کمک میکند قطره دوم، داروی اول را از سطح چشم خارج نکند.
آیا درزیم-آی با لنز تماسی قابل استفاده است؟
هنگام چکاندن درزیم-آی، لنز تماسی نرم نباید در چشم باشد. زمان مناسب برای گذاشتن مجدد لنز باید مطابق بروشور محصول یا توصیه پزشک و داروساز تعیین شود. اگر چشم قرمز، دردناک یا دچار ترشح است، استفاده از لنز تا زمان ارزیابی پزشکی مناسب نیست.
چه کسانی باید پیش از مصرف درزیم-آی حتماً پزشک را مطلع کنند؟
بهدلیل وجود تیمولول و دورزولامید، اعلام سابقه پزشکی و داروهای مصرفی اهمیت زیادی دارد. درزیم-آی ممکن است در شرایط زیر ممنوع باشد یا به ارزیابی دقیق نیاز داشته باشد:
• آسم یا سابقه آسم
• بیماری شدید انسدادی ریه
• کندی قابلتوجه ضربان قلب
• سندرم گره سینوسی یا برخی بلوکهای قلبی
• نارسایی آشکار قلب یا شوک قلبی
• نارسایی شدید کلیه یا اختلال اسید و باز
• حساسیت به دورزولامید، تیمولول یا اجزای فرآورده
• در بیماران مبتلا به دیابت، تیمولول ممکن است برخی علائم هشداردهنده افت قند خون، بهویژه افزایش ضربان قلب،
را کمتر آشکار کند
زیرا قطرههای چشمی نیز میتوانند جذب سیستمیک داشته باشند؛ بنابراین این تصور که داروی موضعی چشم هیچ اثری بر قلب، ریه یا سایر بخشهای بدن ندارد، درست نیست
عوارض احتمالی درزیم-آی
مانند سایر داروها، درزیم-آی ممکن است در بعضی بیماران با عوارض همراه باشد. عوارض موضعی یا عمومی گزارششده برای ترکیب دورزولامید-تیمولول میتوانند شامل موارد زیر باشند:
• سوزش یا گزگز کوتاهمدت چشم پس از مصرف
• طعم تلخ، ترش یا غیرعادی در دهان
• قرمزی، خارش یا اشکریزش چشم
• تاری موقت دید
• سردرد یا ناراحتی چشمی در برخی افراد
پس از مصرف قطره ممکن است برای مدت کوتاهی تاری دید ایجاد شود. تا زمانی که دید واضح نشده است، از رانندگی یا کارهایی که نیاز به دید دقیق دارند خودداری کنید.
در صورت بروز تنگی نفس، خسخس، غش، سرگیجه شدید، کندی قابلتوجه ضربان قلب، تورم صورت یا علائم حساسیت شدید، باید فوراً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه شود
آیا میتوان درزیم-آی را خودسرانه قطع کرد؟
خیر. گلوکوم ممکن است تا مراحل پیشرفته علامت واضحی ایجاد نکند. بهترشدن احساس بیمار یا نداشتن درد به معنی کنترل فشار چشم نیست. درزیم-آی نباید خودسرانه قطع شود یا تعداد نوبتهای آن کاهش یابد. در صورت ایجاد عارضه یا نگرانی درباره اثر دارو، باید با چشمپزشک تماس گرفت و فشار چشم بررسی شود.
پرسشهای متداول
۱) آیا درزیم-آی همان مصرف دورزولامید و تیمولول بهصورت جداگانه است؟
درزیم-آی هر دو ماده را با غلظت ثابت در یک بطری ارائه میکند. اثر ترکیب ثابت میتواند به مصرف همزمان دو دارو نزدیک باشد؛ اما انتخاب میان ترکیب ثابت و فرآوردههای جداگانه باید توسط پزشک انجام شود.
۲) آیا ریختن بیش از یک قطره اثر بیشتری دارد؟
خیر. فضای سطح چشم ظرفیت محدودی دارد و قطره اضافی معمولاً از چشم خارج میشود یا وارد مجرای اشکی میگردد. مصرف بیش از مقدار تجویزشده میتواند هدررفت دارو و جذب سیستمیک را افزایش دهد.
۳) آیا فرد مبتلا به آسم میتواند درزیم-آی مصرف کند؟
وجود تیمولول باعث میشود آسم و سابقه آسم اهمیت جدی داشته باشند. بیمار باید قبل از مصرف، سابقه بیماری تنفسی خود را به پزشک اعلام کند
۴) چرا پس از مصرف قطره، طعم تلخ در دهان احساس میشود؟
بخشی از قطره ممکن است از مسیر مجرای اشکی به بینی و سپس حلق برسد. بستن پلک و فشار ملایم گوشه داخلی چشم برای حدود دو دقیقه میتواند این مسیر را کاهش دهد
۵) آیا درزیم-آی گلوکوم را بهطور کامل درمان میکند؟
درزیم-آی برای کمک به کاهش و کنترل فشار داخل چشم استفاده میشود. این قطره آسیب قبلی عصب بینایی را برنمیگرداند و جایگزین اندازهگیری فشار، بررسی عصب بینایی و میدان دید نیست.
جمعبندی
درزیم-آی یک قطره استریل چشمی حاوی دورزولامید ۲ درصد و تیمولول ۰٫۵ درصد است. دورزولامید با مهار کربنیکانهیدراز و تیمولول با مسدودکردن گیرندههای بتاآدرنرژیک، از دو مکانیسم متفاوت به کاهش تولید مایع زلالیه و کنترل فشار داخل چشم کمک میکنند.
ترکیب این دو ماده میتواند زمانی مفید باشد که درمان تکدارویی فشار چشم را به محدوده هدف نرسانده است. بااینحال، درزیم-آی برای همه بیماران مناسب نیست و وجود بیماریهای قلبی، تنفسی یا کلیوی باید پیش از تجویز بررسی شود. مصرف منظم طبق نسخه، روش صحیح چکاندن قطره و پیگیری دورهای توسط چشمپزشک، بخشهای ضروری درمان هستند
سلب مسئولیت
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان توسط چشمپزشک نیست. شروع، تغییر مقدار، جایگزینی یا قطع درزیم-آی باید فقط براساس نظر پزشک و اطلاعات تأییدشده بروشور محصول انجام شود.
منابع
1) قطره چشمی درزیم-آی – نوآوری زیستی گویا – INOCLON
2) A randomized trial comparing the dorzolamide-timolol combination given twice daily to monotherapy with timolol and dorzolamide
3) The efficacy and safety of the dorzolamide-timolol combination versus the concomitant administration of its components
4) A randomized trial in patients inadequately controlled with timolol alone comparing the dorzolamide-timolol combination to monotherapy with timolol or dorzolamide
5) Comparing the Effectiveness and Adherence between Fixed and Non-Fixed Dorzolamide/Timolol Maleate in Open-Angle Glaucoma Patients in Hospital Universiti Sains Malaysia
6) Effects of eyelid closure and nasolacrimal duct occlusion on the systemic absorption of ocular timolol in human subjects
7) DailyMed – DORZOLAMIDE HYDROCHLORIDE AND TIMOLOL MALEATE solution/drops
بدون دیدگاه